جمعه ٣١ شهريور ١٣٩٦
رشته های علوم انسانی
ترجمه متون نظم و نثر المجاني الحديثة (جلد دوم)

قیمت : 150,000  ریال

 

مقدمه

«ن و القلم و ما يسطرون» (قلم/1)

از آنجا كه شعر و ادب، تراوش فكر و احساسات و نتيجه قريحه‌ي عمومي در زمان خاصي است و درعين حال زبان گوياي اخلاق و فرهنگ يك جامعه است، پس شاعران هر عصر مانند نقاشاني هستند كه به تصوير برداري از آداب و رسوم و عقايد و افكار دوران خويش مشغولند و آنها را به زمان بعد از خود منتقل مي‌كنند، افرادي كه از افكار و عقايد جامعه خود شديداً متأثر مي‌شوند و يا خود تاثيرگذار مي‌گردند و البته با زبان ادب به بيان حكايات و افسانه‌هايي  مي‌پردازند كه مبين تاريخ آن عصر است.

از مهمترين كساني كه از عهده اين مهم بر آمده‌اند شاعران و نويسندگان عرب و غير عرب بوده‌اند كه به زبان عربي شعر سروده‌اند آنها بيننده‌ي محسوسات و مشهوداتي بوده اند كه از هر سو بر آنها احاطه داشته و جولانگاه فكرشان بوده است و لذا توانسته‌اند از محيط اسلامي و عربي آن روزگار جنبه حسن و جمال آن را منظور نظر قرار داده و عواطف و احساسات را تحريك كنند و اعجاب ادب دوستان را برانگيزند و اين گونه اشعار كه تقريباً در عصر اسلامي و اموي سروده شده به عنوان بهترين شعر‌هاي آن دوران شناخته شده است، و مي‌توان از آنها در غنا بخشيدن به ادبيات و انديشه‌ي بشري استفاده نمود، زيرا آنچه از شاعران پس از جاهلي و اسلامي ديده مي‌شود تأثر زيادي است از لغات، تشبيهات، كنايات و استعارات آنها تا آنجا كه باعث تحريك ذوق و خلاقيت شعري شده است.

شايان ذكر است براي ايجاد علاقه بيشتر نسبت به اين نوع اشعار بايد بتوان با آنها جوابگوي سؤالات امروز و انگيزه‌هاي دروني آنها بود و به عبارت ديگر لازم است پيوندي ميان شعرهاي قديم و مسائل جديد ايجاد نمود؛ تا از حالت ركود و جمود در آيد و به موضوعات روز انساني و حقايق و دقايق عرفاني در آميزد و در نتيجه شرحي نو پديد آيد به طوري كه موجب ملال و رنجيدگي ذهن در تدريس اين نوع اشعار، نگردد.

در هر حال ارتباط با اشعار قديم و ادبيات آن روزگار كه دوران اموي و اسلامي هم از آن جدا نيست باعث اتصال و ارتباط فكري، فلسفي و تاريخي و فرهنگي مي‌شود. از آشنايي با چنين اشعار و انديشه‌هايي  است كه تاريخ و فرهنگ گذشتگان شناخته مي‌شود و تجربه‌هاي زيادي به نسل‌هاي بعدي منتقل مي‌شود و درعين حال ذوق و احساس خوانندگان نيز با توجه به شرايط فوق‌الذكر زنده مي‌گردد.

آموختن اشعار جاهلي و اسلامي به سبب داشتن لغات و كنايات و مسائل ادبي آن در تفسير بهتر آيات قرآني و احاديث و روايات ديني هم كمك زيادي مي‌نمايد و به اين علت است كه تفسيرهاي جامع و معتبر براي ترجمه درست آيات، اشعار قديم عربي را به عنوان شاهد و سندي قابل اعتماد ذكر مي‌كنند، زيرا ترجمه‌ي هر متن و لغتي هنگامي درست و قابل پذيرش است كه با لغات همان روزگار سنجيده شود و آيات قراني هم از اين قاعده مستثنا نيست.

با توجه به نكات فوق مجموعه‌ي حاضر كه ترجمه‌ي اشعار صدر اسلام و عصر اموي  از كتاب المجاني الحديثه است به رشته‌ي تحرير در آمده است.

كتاب المجاني الحديثه در پنج جلد ازدوره‌ي جاهلي تا آغاز عصر نهضت را شامل مي‌شود. جلد دوم، ‌خود شامل دو قسمت نظم و نثر است. قسمت نظم شامل 153 قصيده، غزل، مواعظ، حكم، زهد، تاريخ و غيره وقسمت نثر شامل 42 قسمت از خطبه‌ها، نامه ها، وصايا، حكم و آراء است كه‌ آثاري ماندگار از مهمترين شاعران، سخنوران و نويسندگان زبان عربي است. و در محافل بزرگ علمي از آن به عنوان اثري ارزشمند ياد شده است. اين كتاب‌هارا گروهي از استادان از مجاني «اب شيخو» به مديريت «فؤاد افرام البستاني» رئيس أسبق دانشگاه لبنان انتخاب كرده و بهترين آنها را برگزيده اند.

جلد دوم اين مجموعه شامل بهترين اشعار عصر صدر اسلام است كه به عنوان كتاب درسي در رشته‌هاي عربي و فارسي در واحد متون نظم و نثر مورد استفاده قرار مي‌گيرد  و از اين جهت كتاب مذكور براي اولين بار ترجمه شده است تا فهم آسان تر و زودتر آن اشعار را باعث شود و نيز بتواند رغبت و شوق بيشتري را درميان آن جمع فرهيخته‌ از دانشجويان ايجاد كند و از اين طريق، پيشرفت بيشتري  در اين بخش از ادبيات عربي حاصل شود.

ترجمه حاضر در بردارنده معاني لغات، پاره‌اي نكات بلاغي و صرفي و نحوي نيز مي‌باشد.

معني لغات كليدي ابيات تا حدي كه يك دانشجوي رشته‌هاي مربوط، به آنها نياز دارد پس از پايان ترجمه‌ي آن، اضافه گرديده و سعي  شده كه به معاني مختلف هر لغت اشاره شود و در برخي موارد نيز به توضيح بيشتري در ترجمه ابيات مبهم و لغات كاربردي پرداخته شده است و در عين حال اولين معني، همان معني مناسب بيت مي‌باشد و در ترجمه ي هر بخش، اصل عربي شعر با همان عنوان «المجاني الحديثه» همراه با شماره صفحه اي كه در آن جلد بوده ذكر شده است و لذا فهرست اعلام نيز بر مبناي اصل كتاب مذكور تهيه شده است. (المجاني الحديثه، الطبعة الرابعة، انتشارات ذوي القربي، قم، 1998م.)  تا بتوان دسترسي آسان‌تري نسبت به آنها داشت و نكات بلاغي وصرفي و نحوي نيز در ادامه ترجمه در داخل پرانتر آمده است.

در ترجمه متون نهج البلاغه از كتاب‌هاي مختلفي استفاده شده كه در قسمت منابع ذكر شده است ولي تنها به آنها اكتفا نگرديده؛ بلكه در جستجوي معناي مناسب تري بوده‌ام كه اميد است توانسته باشم به درستي ازعهده اين مهم برآمده باشم.

نكته قابل توجه لزوم سپاسگزاري فراوان اينجانب از استادان عزيز زبان و ادبيات عربي دانشگاه سمنان است كه مرا در به ثمر رساندن كتاب مذكور تشويق نموده و پيوسته درجهت بهتر شدن مطالب، تفضّل خاص نمودند.

در خاتمه ضمن پوزش از كاستي‌ها و خطاهاي موجود در اين اثر ، توفيق روز افزون صاحبان علم و ادب و دانشجويان گرامي را در كسب معارف و نيل به مدارج عالي معرفت و كمال كه از اهداف مهم انسان است از خداوند متعال مسألت مي‌نمايم و اميدوارم در تصحيح هرچه بهتر خطاها و اشتباهات، ياريگر من باشند و چراغ هدايت، فرا راه دارند. والسلام علي من اتبع الهدي.

 

 

موسوي بفروئي

ميبد/ پاييز1389

 

 
اوقات شرعی
آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 111737
 بازدید امروز : 166
 کل بازدید : 465874
 بازدیدکنندگان آنلاين : 8
 زمان بازدید : 0/2344
تقویم
Copyright  © 2014 press.semnan.ac.ir.semnan.ac.ir . All rights reserved